Toreya Welat xatir ji medya Kurdistan dixwaze 

Eger em dest p bikin ji rastiya ku medya bi gişt yek ji pvann sereke ye yn pşketina civakek asta geşbna şaristan ya w civak. Eger em j dest p bikin ku medya awneyek e jibo jiyan ralte got kirina civakek. Eger em bi br bnin ku medya alan dengvedana raboriya gelek ye, l di heman dem de adgarn pşeroja w gel ngar dike. Hnga gelek pirs raman tn ser bala mirov pdiv bi bersivdana van pirsan heye. 

116 Sal ber ro, di 22 nsana 1898an de, li Qahra paytexta Misr, kesek bi nav Miqdad Midhed Bedirxan hewl da ku bersiva van pirsn jorn hin pirsn d bide. Bersiva Miqdad Midhed Bedirxan ew b ku yekemn kovara kurd bi nav Kurdistan dest p kir. Di sergotara 1emn jimareya kovara Kurdistan de Miqdad Bedirxan brokeya li paş derxistina rojnameya xwe weha tne ziman: 

"Li dunyay iqas misilman hene, di gund bajarn hemiyan de dibistan rojname hene. Byern li dunyay diqewimin di van rojnameyan de tn nivsn. L mixabin Kurd ji rojnameyek bpar in nizanin di dunyay de i diqewime, cran wan awa ye, d i bike. Loma di riya Xwed de min ev rojnama ha nivs. Bi zna Xwed Teala ji niha p ve di her panzdeh rojan de ez rojnameyek binivsim. Min nav w kiriye Kurdistan. Di v rojnamey de ez qala qenciya zanyariy tgihiştin bikim; li ku der mirov fr dibe, li ku der xwendingeh dibistann qenc hene, ez nşan Kurdan bidim; li ku der i şer dibe, dewletn mezin i dikin, awa şer dikin, tcaret awa dikin; ez qala hemyan bikim." 

Weha xuya dibe ku derxistina kovarek jibo Midhed Bedirxan tiştek bik hsan wateteng neb, belku erkeke komplex piral b. Jibo Midhed Bedirxan ew kovar ber her tişt alavek b jibo pşxistina asta and zanist şaristan ya gel w. Alavek b jibo parastina ziman anda kurd ku bingeha nasnameya kurd ne. 

Ji dema rawestandina kovara Kurdistan di 1902an ta weku ro gelek ezmneyn d di war medya kurd de peyda bn. Ji weşann ser kaxez, ber bi weşann radio televzyonan, ta bi avakirina malper portaln internt. Jixwe bi v away tgeha medya peyda bye ku pergala w gelek berferehtir e ji weşandina belavokek yan kovarek. 

ro roj di encama pşketina zanist ya mezin belavbna internt de, gelek tişt tkel hevd bne. Rojname, kovar, televzyon, radyo internt, d nema her yek ji van bi ser xwe dimne, l hem bi hev ve hatine bestin girdan. Ne ten ev, bi ser de j gelek hmann d li v bergeha piral komplex zde bne. Mzk, şano, snema, huner gelek şwazn n yn derbirna modrn chana medya bi awayek binert guhertiye ber bi asteke bhempa ve bilind kiriye.  

ro roj medya derbas warine n bye. Ew ne bi ten gel civakan nz hev dike, l bi ser de j bye kenalek daku ev gel civak ji hev fr bibin sd ji hevd werbigirin, daku ezmne, pzann dewlemendiyn xwe parve bikin. Medya bi v away karbye snoran dabezne van snoran ta radeyek p ji wateya wan vala bike. 

Beramber bi v chana me ya n modrn, pirsa girng jibo mijara me ew e: gelo Kurd medya kurd li k ne ber bi k ve diin? Li ber siya van guhertinn mezin di chan de, tgihiştina me wek milet civak di i ast de ye? Em d awa bikarin bi van guhertinan ve bigihin xwe li gel wan biguncnin? Gelo hn derfet heye yan j mesele jibo me dereng ketiye pwst e d em li ryine n vebikolin? 

Bi baweriya min dem ji mj de hatiye ku em xwe bi van pirsan re mijl bikin; nern, raman zanyariyn xwe parve bikin; gengeşiyeke vekir rastgoyane di derbar wan de li dar bixin. Di v arewey de organzekirina xebatn derbar tgeh, rewş pşeroja medya kurd ne tenha pir girng bayexdar in, l bel dikarin bibin dergehek ber bi tgihiştineke rast krtir a medya ve. 

Eger em li vir bn ser medya kurd li rojavay Kurdistan, em dikarin bibjin ku medya kurd li Rojava, weha j li pareyn d yn Kurdistan, bi gelemper medya şoreş. Wate ku ev medya di pileya yekemn de siyaset doza netew ya gel kurd ji xwe re kirine mijara sereke. Kovar, rojname, radio, televzyon internt li bal Kurdan bi gişt basa siyaset dikin byern siyas dişopnin. 

Bguman ev yek ta radeyeke bilind tiştek xwezay ye. Ji bra me nee ku ta ber s ar salan Kurdn Rojava, wek nimne, di bin zordar ewisandineke giran de dijiyan. Li berdem ziman, and helbet medya kurd kosp astengiyn gelek mezin hebn di encama xebatn wan de alakvann kurd rast sizayn giran dibn. 

Pnc sal pişt destpkirina kirza li Sriy, berevaj rewşa li gelek devern w welat, hermn kurd bi awayek gişt rjey aram dr ji tundtjiy mane. Ketina Rojava di bin destn Kurdan de r vekir li ber geşepdaneke ziman, and civak, ku bi noba xwe bandoreke ern li medya kurd j kiriye. ro roj li Rojava bi dehan kovar, rojname, radyo, televzyon malper alak in berhemn xwe belav dikin. L dsan j ji ber rewşa gelek hestiyar a herm ji aliyn siyas ewlekar ve, hn tirsek heye di nav wan navendan de yn ku bi medya kurd re mijl in. 

Bi taybet nakokiyn siyas di navbera hzn kurd kurdistan de bne kospek mezin li berdem pşdena medya kurd li Rojava. Di encama van nakokiyan de dubend polarzasyoneke kr di nava gel xebatkarn medya de peyda bye. Wate, d li ser mirov zehmet bye ku serbixwe bimne yan j helwesteke miyanrew werbigire. Herkesek ji me bi rengek ji rengan near dibe ku peyv nerna her giran tj der bibire. Mixabin ta bi kesn ku wek nivskar rewşenbr tn binavkirin, yn ku wek hişmendn civak tn dtin, ketin van şaştiyan, li şna ku bi rola xwe ya rewşenbr rabibin di nava hemwelatiyan de piran ava bikin, gelek caran bne sedem ku kşe nakok hn krtir aloztir bibin. 

L eger hat rewş bi v away ma Kurdan zeftkirina hermn xwe berdewam kir, d ne ten kargeriyeke ern li ser medya kurd bte d, l herweha d dergeh yekcar vebibe li pş pvajoya geşbna ziman, and medya kurd. Di rewşeke li v cr de d dezgeh medyakar bikevin war pşbaziy, d her aliyek hewl bide ku berhem babeta her bihz bikrhat pşkş bike. 

Li vir xaleke serencrakş heye ku pirseke yekcar girng dide pş: rola ziman and di pşxistina medya de interaksyona di navbera van herdu hmanan medya de awa ser digire? Gelo medyayeke tendurust di daw de nikare bi asay wek dirjepdana rewşeke and ya pşket b raavkirin? eger em v pirs vaj bikin: gelo tkna medya ne yek ji akam derencamn tkna and şaristaniy bi xwe ye? 

Pwst nake ku em dr biin jibo dozna bersiva rast li ser pirsa me ya jorn. Ango b ziman and ji xwe medya nikare hebe. endn rewşa ziman anda kurd li pş bikeve, d bi heman radey rewşa medya kurd j ber bi pş de bie. Ji lewre pwst e ku girngdana bi geşbn dewelemendiya ziman anda kurd yek ji hm binemayn her plan an j projeyeke bihzkirina medya kurd bimne. 

Di end dehsaln bor de, di v war de gelek hv li ser Kurdn mişextiy hatin girdan. Hviyek heb ku wan Kurdan sd werbigiraya ji derfetn ku li berdest wan ketin ji ber azad pşketina welatn ku li wan dimnin. Gelek tşk ber bi revendn kurd li derve ve din daku alkariya medya kurd bikin. L ew hv omd bhde n. 

Mixabin revendn kurd li derve wek pwst xwed li rol erka xwe der neketin, belku gelek caran bi xemsar nz v mijara girng bn dibin. Hin hewldan hebn l bi gişt şermoke nvco diman pişt demek radiwestiyan. 

Yek ji ezmneyn her serkeft toreya Welat bye ku pişt pnc salan car xatir dixwaze. Ev projeya ku ji derve ve dihat birvebirin, karbye pirek ava bike li gel hundir welat, bi rya jimareyek ji ke xortn kurd ku cegerane dilsozane xwe dane ber v erka zehmet rojane byer serphatiyn Rojava ji nz ve şopandin analze kirin. Bi ked vneke bihz toreya Welat karb bibe avkaniyeke sereke ya neyn Rojava herweha bi berdewam hewl da daku serphatiyn girng n pareyn d yn Kurdistan j bişopne. 

Nehniya li paş serkeftina rjey a Welat xwe di end xaln jrn de dt:
- Xwe bi xwe fnansekirin,
- Xweser blayenbna Welat ji part rxistinn siyas,
- Hewldana Welat ku bi awayek objektf, pşey, hawseng, cegerane kurdewar nz byeran bibe,
- Ruxsandina alav amrazn pwst bo karmendn torey daku bikarin kar xwe y rojnameger bi asay rabihnin,
- Ruxsandina serbestiya pwst bo karmendn torey daku b sansr hem byeran bişopnin,
- Pirrengiya ne nernan ser malpera Welat. Ev yek card xweser blayenbna torey berceste dikir,
- Hebna hemaheng kar hevbeş di navbera karmendn Welat de. Welat projeyeke kolektf b, neku berhema dest yek kes.

L di heman dem de pwst e ku mirov kmasiyan j ji br neke. Bi kurt end ji wan:
- Nebna beş kurd bguman kmasiya her mezin b,
- Serdestbna babetn siyas kmbna berhmn girday bi warn d yn jiyan ve,
- Pirbna neyan beramber bi kmbna şroveyan,
- Kmbna babetn wergerand ji medya chan,
- Kmkurtiyn ziman rziman hin caran ji asta babet dadixistin,
- Di war design sstema nformatk de malper weke pwst nedihat pşxistin. 

Li vir girng e ku em bi end peyvan amaje bi rewşenbr, nivskar medyakarn kurd j bikin. Mixabin di piraniya caran de ew xwed li rol berpirsiyariya xwe derneketin dernakevin. Ji bil tişt ku li jor hat navbirn, me dt ku piraniya rewşenbr nivskaran km berhemdar bn. Li şna xwerexnekirin xwenirxandin, me astine metirsdar ji jixwerazbn dt ku gelek caran digihiştin radeya narszmeke ruxner kujende. 

ro roj mirov li ep an rast temaşe bike, d bibne ku jimareyeke mezin ji kesan heye ku xwe wek rewşenbr, nivskar an medyakar bi nav dikin, l ji sal ta sal berhemeke wan naht dtin, helbet eger em av bipoşin li bizava wan a li ser facebook medya sosyal. Gelek ji van nivskar, rewşenbr medyakaran bi ser v medya sosyal ve daketine ji xwe re kirine warek valakirina axn kovann hundirn. Her ku yek tiştek nivs daxist ser facebook, te dt y d dev delingn xwe pa daku bersv bide. Bersvdan j gelek caran, dr ji belgeyan, dikeve war dijndan riswakirin. 

V diyardeya metirsdar hiştiye ku cih bandora rewşenbr nivskar kurd lawaz bibin. ji aliyek d ve mirov li ber siya v karabna nternt pirsiyar dike gelo ev nivskar an rewşenbr i xebateke d ya rast dikin awa hewla berferehkirina zanna xwe njenkirina ramenn xwe didin? 

Xemsar belku wendabna nivskar rewşenbrn kurd bye pirsgirkeke mezin pdiv heye bi gengeşiyeke rastgo dilsozane, ne bi mebesta hevtawanbarkirin, l di areweya lgerna bo areyan yekalkirina kmas arşeyan de. 

Di 15 ta 20 saln daw de di encama pşketina teknolojk belavbna nternt de, medya kurd derbas war medya djtal b. V yek derfetn mezin pşkş bi medya kurd kir ew ji gelek snordar rgiran rizgar kir. L dsan j ta weku nuha wek pwst sd ji van derfetan nehatiye wergirtin. 

Dem hatiye ku ev rewş b vajkirin. Eger em bixwazin ku nifşn me yn n jibo pşeroj di amadebaş de bin; eger em bixwazin hebna medya kurd misoger bikin; car dem hatiye jibo guhertinn binert. i ramanek, gavek, planek an projeyek be, eger em ziman, and zanist j re nekin bingeh, hnga d şikestin bi xwe ve bibne. Ji lewre ayindeya medya kurd kurdistan bi awayek organk girday ye bi asta pşketina ziman anda kurd ve. 

Bi Welat giran b ku ne bi ziman kurd kar xwe bi r ve dibir. Ji lewre ev xatirxwestina bi kurd. 

Di daw de spasiyeke bsnor bo hem karmend xebatkarn Welat, i yn kevn i j yn ku ta bi henasa daw xebata xwe berdewam kirin. 

Bi hviya aşt azadiy, bi xair we!

8 Gulana 2016

Desteya Rvebir

شبكة ولاتي تودع الساحة الاعلامية الكوردستانية

 

خمسة أعوام مضت على انطلاقة شبكة ولاتي الإعلامية المعنية بالشؤون الكوردستانية عامة، وغرب كوردستان على وجه الخصوص. خمسة أعوام من الجهد والعمل الشاق في شبكة كان جل همها العمل بما أمكنها من مصداقية ومهنية وحياد، وفوق كل ذلك أن تكون منبراً يحاكي هموم المواطن بشكل مغاير لما كان متبعاً في الوسط الاعلامي في غرب كوردستان. ولاتي التي تعني "المواطن" باللغة الكوردية سعت لأن تكون لسان حال المواطن في غرب كوردستان، بغض النظر عن أصله أو دينه أو جنسه أو ميوله السياسية والثقافية. 

ولحسن الحظ لم تذهب جهود كوادر الشبكة أدراج الرياح، إذ تمكنت خلال سنواتها الخمس  من إثبات مصداقيتها وأهمية دورها على الساحة الاعلامية الكوردستانية والحصول على تعاطف الجهمور المتابع، فضلاً عن تحولها إلى مصدر موثوق وهام للعديد من المنظمات العالمية ووسائل الإعلام، سواء كانت كوردستانية أو عربية أو دولية، خاصة أثناء مواكبتها لمحطات هامة مرت على غرب كوردستان منها إنتصارات سرى كانيه وكوباني وكرى سبي وغيرها من المنعطفات المصيرية. 

خمسة أعوام من الظروف الأمنية والسياسية والمعيشية القاسية التي سبقت وتخللت الحرب الأهلية في سوريا وإشتدادها سنة تلو الاخرى، كل ذلك لم ينل من عزيمة كوادر شبكة ولاتي التي واصلت عملها وتغطيتها البارزة وتمكنت من إغناء الوسط الاعلامي الكوردستاني بإعلاميين جدد تبوؤا مواقع في العديد من الفضائيات ووسائل الاعلام الأخرى. 

وفي النهاية حالت جملة من الظروف المختلفة دون تطوير الشبكة بما يتوائم مع المرحلة الجديدة وتحدياتها. وبهذه المناسبة نشكر كل من تعامل معنا في سياق تغطيتنا الاعلامية المستمرة، سواء أكانوا سياسيين أو مثقفين أو مهتمين بالشأن الكوردي العام وكذلك كل الشكر الجزيل لقرائنا ومتابعينا الذين أمدونا بثقتهم المستمرة وكان ذلك بالنسبة لنا مصدراً أساسياً نستمد منه الإرادة والعزيمة والدافع في عملنا الاعلامي.
 

8 أيار / مايو 2016
 

أسرة شبكة ولاتي